Waarom niet op de schouder?

De traditionele plek van een papegaai is op de schouder. Kijk maar naar oude schilderijen, maar ook naar sommige mensen met papegaaien. Dat is toch dé plek voor onze gevleugelde vriend? Néé dus, lees maar waarom je hiermee zelfs ernstige gedragsproblemen kunt veroorzaken!

Het niet op de schouder laten zitten van een papegaai heeft niets te maken met “dominantie”, zoals vaak wordt beweerd. Door de hoge positie zou de papegaai zich superieur en dominant gaan voelen. Niets is echter minder waar! Het is juist omgekeerd.

In de natuur zitten de onzekere papegaaien bovenin de boom. De rest van de groep maakt gebruik van deze onzekerheid. Zij kunnen rustig eten want zodra er maar iéts in de buurt komt, schrikt de onzekere papegaai en waarschuwt daarmee de anderen. De onzekere papegaai beschermt zijn groep op die manier tegen aanvallers. Zou er een stoere durfal bovenin die boom op de uitkijk zitten, die bijna nergens bang voor is, dan zou deze bij dreigend gevaar veel te laat waarschuwen. Daarmee komt de hele vlucht vogels in groot gevaar. Het is dus tot behoud van de vlucht vogels, om te overleven, dat een onzekerder, voorzichtiger papegaai op wacht zit.

Door de papegaai op de schouders te zetten geven we hem eigenlijk het verkeerde signaal. We zetten hem in een positie waarop hij moet waarschuwen voor gevaar. Ten eerste zal de papegaai daar onzeker van worden. Hij kan ons immers helemaal niet beschermen. Wij moeten hém beschermen en niet andersom. Ten tweede, als de papegaai ons waarschuwt en in onze oren krijst of zelfs hangt, vinden wij dat helemaal niet leuk. Sommige mensen gaan zelfs zo ver dat ze de papegaai ervoor straffen. Feitelijk gebeurt er dus dit: wij vragen de papegaai ons te waarschuwen bij gevaar en als hij dan vervolgens netjes doet wat hem gevraagd wordt, geven we hem op z’n kop. Wat voor signaal geven we daarmee af? Verwarrender kan het niet voor onze papegaai-op-de-schouder. Reden dus om de papegaai laag te houden, liefst niet hoger dan borsthoogte. Daarmee geven we hem het gevoel de wereld te beheersen en hem te behoeden voor gevaar. De vogel zal minder onzeker zijn en zich een stuk prettiger voelen. Onzekerheid kan zelfs leiden tot ernstig probleemgedrag als plukken en bijten.

Naast dit hele belangrijke verhaal is er natuurlijk ook gewoon een heel praktische reden om de papegaai niet op de schouder te laten zittten. Stel, hij verliest zijn evenwicht en dreigt van je schouder te vallen? Dan pakt hij het eerste wat hij pakken kan om zich vast te houden. Als dat je oor, je wang of – erger nog – je oog is, kun je hem dat niet kwalijk nemen. Jezelf echter wel! Aan kinderen is het altijd makkelijk uit te leggen. Je vraagt ze gewoon waarom een piraat met een gaai op zijn schouder altijd een ooglapje aan heeft …..